|
پرتال دروازه ای به دولت الکترونیک |
|
|
|
|
مولف: مدیر سایت
|
|
1386/03/03 |
اصطلاح دولت الكترونيكى، به معناى كاربرد شبكه اينترنت توسط سازمانهاى دولتى جهت ارائه خدمات و اطلاعات به مردم، شركتها و ساير سازمانهاى دولتى است.
يكى از مزاياى دولت الكترونيكى اين است كه كليه شهروندان، شركتهاى تجارى، ساير سازمانهاى دولتى و كارمندان دولت را قادر مىسازد تا از طريق يك وب سايت در شبكه اينترنت و بدون محدوديتهاى مكانى و زمانى به اطلاعات و خدمات دولتى دسترسى پيدا كنند. در گذشته برقرارى هرگونه ارتباط كارى بين شهروندان و يا مديران ادارى با مؤسسات دولتى تنها با حضور دو طرف در يك اداره دولتى امكان پذير بود. با پيشرفت و گسترش فنآوريهاى ارتباطات و اطلاعات شهروندان ميتوانند خدمات و اطلاعات دولتى را به صورت بر خط دريافت نمايند.
2-پرتال و نقش آن
بر اساس تعريف ويکي پديا ،"پرتال " وب سايتي است که به عنوان نقطه ي شروع و در اصطلاح دروازهي ورود به ساير منابع در اينترنت و يا اينترانت است.
در دولتها ، پرتال به عنوان يک وب سايت اصلي ميباشد که شهروندان حق انتخاب از خدماتي که دولت ارائه مي دهد را دارا ميباشند. به عنوان مثال هنگامي که يک شهروند به پرتال دولت خود متصل ميشود و عنوان " خدمات شهروندان به صورت بر خط " را مشاهده مي نمايد و با يک کليک مي تواند به ليست تمام خدمات موجود دسترسي پيدا کند .بدون اينکه بداند کدام اداره و يا سازمان متولي انجام خدمت ميباشند.
در واقع يک پرتال فراهم آورنده ي استفاده ي آسان و دسترسي به تمام اطلاعات و خدمات دولتي مي باشد.به اين علت رشد قابل ملاحظه اي در دولت ها براي استفاده از فناوري پرتال ديده مي شود.
3-اهداف راه اندازي پرتال
· دسترسي آسان شهروندان به اطلاعاتي که در مورد خدمات دولتي نياز دارند
· دسترسي به منابع مختلفي از داده ها و اطلاعات دولتي از طريق يک وب سايت
· يک بار وارد کردن اطلاعات شخصي به منظور ورود به سيستم و استفاده از منابع مختلف داده اي و اطلاعاتي
· ايجاد يک اجتماع برخط[1][1] براي کاربران جهت يافتن اطلاعات مورد نياز و تشريک مساعي شهروندان ]4[
يک پرتال سعي در برقراري تعامل بين مردم ، برنامه هاي کاربردي و داده ها مي نمايد.
· اطلاعاتي : انتشار دادن و گذاشتن لينک وب سايت هايي که در حال حاضر وجود دارند.
· تراکنشي : تراکنش با يک سيستم
· تراکنشي يکپارچه : تراکنشي که نياز به يكپارچگي چند سيستم دارد.
در سراسر دنيا هزاران پرتال دولتي از نوع اطلاعاتي ميباشند ، صدها پرتال دولتي توانايي اجراي تراکنش و تعامل با يک سيستم و يا يک دپارتمان دولتي را دارا ميباشند ولي تنها تعداد بسيار کمي از پرتالهاي دولتي وجود دارند که توانايي تعامل و تراکنش با چندين سيستم و يا چندين دپارتمان را دارند.
4-خصوصيات يک پرتال دولتي
با توجه به اينکه نقش دولت يک نقش هدايت کننده و تاُثيرگذار بر بخش هاي خصوصي است ، اين سؤال پيش مي آيد که استراتژي دولت در طراحي و پياده سازي پرتال هاي دولتي چه تفاوتي با پرتال هاي تجاري و شخصي مي کند.در زير خصوصيات يک پرتال دولتي آمده است :
·ذي نفعان مختلف
·دسترسي همگاني
·كاربرد و مقياس
·حريم شخصي و امنيت
· وارد سيستم شدن فقط براي يکبار و استفاده از سرويس هاي موجود
· سيستم هاي موجود متفاوت
· قابليت استفاده و راحتي كاربران
·ذي نفعان مختلف
پرتال دولت الكترونيك بايد تقسيم بندي هاي مختلف جغرافيايي كشور را تحت پوشش قرار دهد اعم از شهرها، شهرستان ها ، استان ها و كشور . بخش هاي پرتال بر اساس گروه هاي مختلف شهروندان ، كسب و كار ، كارمندان دولت قابل دسترسي باشد. عضويت در يك گروه نبايد مانع از عضويت در گرو ه هاي ديگر شود به عنوان مثال يك كاربر كه به سيستم وارد مي شود مي تواند داراي نقش هاي ماليات دهنده ، رأي دهنده ، والد يك كودك و مدير عامل يك شركت باشد و سيستم بايد اين توانايي را داشته باشد كه تراكنش هاي متفاوت را براي نقش هاي مختلف انجام دهد.
·دسترسي همگاني
دولت حق انتخاب كاربران پرتال را ندارد بلكه اين كاربران هستند كه استفاده از پرتال را انتخاب مي كنند. بنابراين دولت بايد تا آنجا كه امكان دارد دسترسي همگان را فراهم نمايد. گسترش شبكه هاي ارتباطي و مهمتر از همه اينترنت بايد در دستور كار دولت قرار گيرد تا افراد مختلف حق دسترسي يكساني به پرتال داشته باشند.
همچنين يك پرتال دولتي بايد داراي نسخه هاي زبان هاي متداول كشور باشد.
·كاربرد و مقياس
در يك سازمان حجم انتقال اطلاعات ، قابل پيش بيني و تعداد كاربران مشخص مي باشند. اما براي يك پرتال دولتي نمي توانيم اين پيش بيني را انجام دهيم .يك پرتال دولتي بايد بتواند حجم فعاليت هاي وسيعي را انجام دهند. طبق تحقيقات انجام شده تعداد كليك هاي يك پرتال دولتي ، مربوط به يكي از ايالت هاي آمريكا ، در مدت 6 ماه بيشتر از تعداد كليك هاي سايت Amazon.com بوده است.
·حريم شخصي و امنيت:
اطلاعات بين شهروندان ، كسب و كار و دولت به اشتراك گذاشته مي شود .اطلاعاتي كه خصوصي هستند و براي افراد اهميت بالايي دارند. اساس و پايه ي يك پرتال دولتي داشتن امنيت بالا مي باشد. طراحي شبكه هاي هوشمند ، رمز نگاري ،ديواره هاي آتش كه كمك به جلوگيري از دسترسي هاي غير مجاز و هك شدن مي نمايد
· وارد سيستم شدن فقط براي يکبار و استفاده از سرويس هاي موجود
يكي ا ز نقاط قوت پرتال هاي دولتي استفاده از نام كاربري و كلمه ي رمز مي باشد . يك پرتال دولتي بايد اين توانايي را داشته باشد كه با سازمان هاي مختلف كه در مكان هاي جغرافيايي مختلف هستند ، تراكنش داشته باشد. زير ساخت ها بايد توانايي پشتيباني از سيستم هاي چندگانه ، برنامه هاي كاربردي مختلف و پلت فرم هاي قديمي ، پياده سازي هاي متفاوت امنيتي و تعاريف به ظاهر مختلف از داده ها را داشته باشند. اين امر نيازمند توجه به تشكيلات ، فرايندها ، فرهنگ و فناوري هاي موجود است.
·سيستم هاي موجود متفاوت
يكي ديگر از نكات قابل بحث وجود سيستم هاي قديمي در ساختار هاي دولت مي باشند كه يك محيط ناهمگن را به وجود آورده است . مسئله ي اساسي كه مطرح مي شود اين است كه دولت ها با صرف هزينه و زمان سيستم هايي را پياده سازي كرده اند كه نياز به تعامل با پرتال دارند و بسياري از اين سيستم ها با فناوري جديد ناسازگار هستند. بايد توجه خاصي به استفاده از اين سيستم ها گردد و واسطه ي كاربر[2][2] پرتال با بعضي از اين سيستم ها و منابع داده يكپارچه گردد.
· قابليت استفاده و راحتي كاربران
اولين تجربه ي افراد در استفاده از پرتال بايد به گونه اي باشد كه به مراجعه ي مجدد بيانجامد .هنگام استفاده افراد بايد به كارا بودن و جامع بودن و مؤثر بودن پرتال پي ببرند. سيسم پرتال بايد داراي سرعت بالا و در همه ي ساعات شبانه روز قابل دسترس باشد.
5- وضعيت پرتال ها در ايران
هيچگونه خدمات دولتى و يا پرداخت در حال حاضر از طريق وب سايتهاى دولتى ايران قابل انجام نيست. اكثر سايتهاى دولتى موجود حتى فاقد لينك ارتباطى به سازمانها و شركتهاى تابعه خود هستند و تنها برخى از آنها داراى لينك ارتباطى با بخشى از سازمانها و يا شركتهاى زير مجموعه خود هستند. هيچ استانداردى براى وبسايتهاى موجود وجود ندارد و بدين ترتيب به عنوان مثال كاربران مجبور مي شوند براى مشاهده سايتهاى گوناگون دولتى، فونتهاى فارسى مختلفى را از اينترنت Download و نصب نمايند. آدرس برخى از اين وبسايتهاى دولتى موجود با پسوند .ir پايان مىيابد، درحالى كه برخى ديگر با پسوندهاى ديگرى چون .org ، .net ، .com ختم ميشوند! هيچگونه انسجام و هماهنگى ميان واژههاى انتخابى براى آدرسهاى اينترنتى و يا ظاهر مطالب و موضوعات موجود در وبسايتها مشاهده نميشود. علاوه بر ناهماهنگي در اسامي سايت هاي دولتي ، در طراحي سايت ها نيز اين موضوع ديده مي شود.يکي از مواردي که در طراحي پرتال بايد مورد توجه قرار گيرد انسجام و يکنواختي صفحات پرتال مي باشد که علي رغم تفاوت در زير سيستم مورد استفاده ، ساختار صفحات يکسان مي باشد.مسئله ديگر به روز رساني پرتال دولت مي باشد که متأسفانه اکثر سايت هاي دولتي به روز نيستند، هرچند كيفيت و حجم اطلاعات ارائه شده توسط دستگاههاى دولتى نسبت به بررسى مشابهى كه در سال قبل انجام گرفته است به شكل قابل ملاحظهاى بهبود يافته، اما هنوز هيچ نوع خدماتى از سوى مؤسسات دولتى بصورت بر خط ارائه نمي شود.
6- نتيجه گيري:
آنچه كه به عنوان يك اصل در دولت الكترونيك مطرح ميشود، دسترسي آسان به اطلاعات و خدماتي است كه اداره ها و سازمان هاي دولتي ارائه مي دهند. اگر دولت الكترونيكى به درستى طراحى و راهاندازى شود، شهروندان مي توانند به راحتى وارد يك سايت اينترنتى شده و به آن دسته از خدمات و اطلاعات دولتى كه مورد نيازشان است دسترسى پيدا كنند. همچنين مديران تجارى ميتوانند از اين طريق، پركردن فرمهاى الكترونيكى، بسيارى از نيازمنديهاى كارى خود را برآورده كنند و مردم و مسؤولان دولتى قادر خواهند شد دريافت و پرداخت هزينهها را از طريق اينترنت انجام دهند. با داشتن يک پرتال ملي مي توان اين امور را تحقق بخشيد. با توجه به بررسي انجام شده در ايران ، متأسفانه دولت ايران فاقد پرتال ملي مي باشد كه خصوصيات يك پرتال دولتي را دارا باشد .وجود چنين پرتالي يك ضرورت غير قابل انكار است .پرتالي كه حتي درپايين ترين سطح عملياتي بتواند اطلاعات جامع و كاملي از اداره ها و سازمان هاي دولتي در اختيار هم وطنان قرار دهد.
- منابع : ] 1 [ ف .قاسم زاده ، ح صفري ، معرفي دولت الكترونيك و وضعيت آن در ايران ، www.itpaper.ir/articles/e-government-on-iran
] E-Government future: government and technology into new century , 2 [
e-government strategy and solutions team IBM Public Sector, September 2001
www.wikipedia.com . ] 3 [
Introduction , University of Victoria Portal R.Gruyrs , ] 4 [
|
